ایرموتور دندانپزشکی چیست؟
ایرموتور، نوعی موتور در اندازهای کوچک است که به تنهایی ساختار کاملی ندارد و باید با استفاده ازآنگل یا هندپیس، آن را کامل کرد. در واقع ایرموتور عامل به حرکتدرآورنده هندپیس و آنگل است. همانطور که از نام این این دستگاه میتوان حدس زد، با استفاده از هوا کار میکند.
ایرموتورها دارای قسمتی برای قرارگرفتن سری هستند که بسته به نوع مصرف، این سری میتواند هندپیس مستقیم، روتاری یا آنگل باشد.
بهعنوانمثال زمانی که دندانپزشک قصد ترمیم پوسیدگیهای نزدیک کانال دندان را دارد، باید از موتوری با سرعت بسیار پایین به همراه آنگل استفاده کند تا فرایند تهاجمی نباشد. از سری هندپیس پروتز یا هندپیس مستقیم، برای زمانی استفاده میشود که دندانپزشک قصد برداشتن برآمدگیهای موجود در دندان مصنوعی را داشته باشد. از سری روتاری نیز برای شکلدهی داخل کانال ریشه استفاده میشود.
ایرموتور دندانپزشکی، میتواند انواع مختلفی از جمله دو سوراخه، سه سوراخه و چهار سوراخه داشته باشد که باتوجهبه نوع شلنگ یونیت، ایرموتور نیز متفاوت است. بهعنوانمثال، در ایرموتورهای دو سوراخه، قسمتی برای ورود آب و قسمتی برای ورود هواست. سوراخ هوا برای به چرخش در آوردن بلبرینگهای موجود در موتور برای به کار انداختن دستگاه و آب برای مواقعی که به سوراخ کردن حفره در دندان یا اعمالی از این نظیر، استفاده میشود.
ساختار ایرموتور دندانپزشکی
در ساختار دستگاه اصلی دندانپزشکی و در قسمتی که شلنگها از قسمت یونیت خارج میشود، ایرموتور و توربین قرار میگیرد که هر یک کاربرد متفاوتی دارد. چرا که توربین سرعت بالایی دارد اما ایرموتورها، کندتر حرکت میکنند.
با ورود هوا از طریق شلنگهای یونیت به این دستگاه، پرههای ایرموتور به حرکت در میآیند و بعد از اتمام فرایند، این هوا از انتهای ایرموتور خارج میشود. برای تغییر سرعت پرهها، باید میزان هوا را وارده به آن را تغییر داد. البته عوامل مختلفی میتواند بر سرعت پرهها تأثیرگذار باشد؛ مانند ساختار موتور، جنس بدنه و چرخدندهها و همچنین نوع طراحی بهکاررفته در آن. دندانپزشکان برای به حرکت در آوردن این موتور، معمولاً از پدال استفاده میکنند تا بهراحتی بتوانند آن را کنترل کنند.
در سری ایرموتور که آنگل، هندپیس یا روتاری قرار میگیرد، قسمتی برای تنظیم جهت سری وجود دارد که شامل سه قسمت R، O و L است. زمانی که نوک پیکان بر روی O قرار دارد، با فشار دادن پدال، اتفاقی نمیافتد، در R پرهها در جهت عقربههای ساعت و در L در خلاف جهت عقربههای ساعت حرکت میکنند.
کاربردهای استفاده از ایرموتور به همراه سریهای آن
- برای اعمالی که میخواهیم با سرعت پایینتری انجام شود و همچنین تهاجمی نباشد.
- زمانی که قصد شکلدهی داخل کانال ریشه را داریم که بازهم سرعت پایینی نیاز داریم.
- وقتی ترمیمهای انجام شده، به پالیش نیاز داشته باشند.
برندهای مختلف ایرموتور
برند سیکادا: یکی از برندهای معروف موجود در بازار، برند سیکادا (Cicada) است که یک برند چینی میباشد. ایرموتورهای تولید شده توسط این برند، از لحاظ کیفیت در سطح بالایی قرار داشته و همچنین ابزاری مناسب برای استفادههای مختلف دندانپزشکی هستند. این برند، ایرموتورهای مختلف را قیمتهای متفاوتی ارائه کرده است که بهترین آنها، ۲۲۰۰۰ دور بر دقیقه میباشد.
برند مدرن: این برند نیز چینی است که دارای قسمتی در خارج دستگاه برای پاشش آب است. سرعت چرخش این ایرموتور بین ۲۰ تا ۲۵ هزار متغیر بوده و دارای قابلیت اتوکلاو در دمای ۱۳۴ درجه میباشد.
برند گلدنت: یکی دیگر از برندهای چینی ایرموتور، گلدنت است که در نوع دو سوراخه تولید میشود. سرعت چرخش این ایرموتور بین ۲۲ تا ۲۷ هزار بوده و قابلیت اتوکلاو نیز دارد.
برند B.A: برند بیای به عنوان یکی از بهترین و باکیفیتترین محصولات این حوزه، ایرموتوری درجه یک را ارائه کرده است. این برند که محصول کشور اتریش است، دارای موتوری با توان ۳۰ وات بوده و وزن بسیار کمی دارد. همچنین در دو مدل دو سوراخه و چهار سوراخه تولید میشود. این ایرموتور با داشتن ۴ نازل پاشش آب و هد کوچک، میتواند بهترین انتخاب شما باشد.
برند کوکسو: Coxo محصولی چینی بوده و در دو نوع دو سوراخه و چهار سوراخه تولید میشود. این ایرموتور دارای بدنهای استیل میباشد که کیفیت محصول را بالا میبرد و بدنهای ضدزنگ و مقاوم را به شما ارائه میدهد. سرعت چرخش این ایرموتور ۲۲ تا ۲۷ هزار دور بر دقیقه میباشد و همچنین دارای قابلیت اتوکلاو است.
نگهداری از ایرموتور دندانپزشکی
همانطور که گفتیم ایرموتورها دستگاههایی هستند که احتمال خرابی آنها بسیار پایین است، اما گاهی امکان دارد که دچار خرابی شوند. برای جلوگیری از این اتفاق بهتر است به نکات زیر در رابطه با نگهداری از ایرموتور دندانپزشکی توجه کنید:
1. فشار هوای یونیت را درست تنظیم کنید
نکته مهمی که مستقیما روی کارکرد درست ایرموتور تاثیر دارد، فشار هوای یونیت است. توصیه میشود برای استفاده از ایرموتور فشار هوای یونیت را روی عدد 3 یا 3 و نیم تنظیم کنید. فشار پایینتر از این مقدار باعث کارکرد نادرست و عملکرد نامطلوب ایرموتور خواهد شد.
2. روغن کاری ایرموتور را جدی بگیرید
نکته مهم دیگری که در رابطه با استفاده از ایرموتور باید به آن توجه کنید، زمان روغن کاری این دستگاه است. فراموش نکنید باید قبل و بعد از اتوکلاوکردن ایرموتور آن را روغن کاری کنید. روغن کاری این دستگاه باید از قسمت جلویی ایرموتور و همچنین لوله هوای راهانداز آن انجام شود. علاوه بر این باید برای روغن کاری این دستگاه از یک اسپری مرغوب و باکیفیت کمک بگیرید. بهترین روغن برای روغن کار ایرموتورها، روغن 100 درصد و بدون موادی نظیر پروپلانت و کیلینزر است.
3. برای استریلکردن ایرموتور حتما از اتوکلاو استفاده کنید
برای استریل و ضدعفونی کردن ایرموتور باید از اتوکلاو استفاده کنید و حتما قبل و بعد از اتوکلاو ایرموتور را به دقت روغن کاری کنید. هیچ گاه برای استریل کردن توربینهای ایرموتور آنها را درون مواد ضدعفونیکننده قرار ندهید، زیرا این کار باعث آسیب جدی به دستگاه میشود.
4. آنگل و هندپیس را درست جاگذاری کنید
یکی دیگر از مواردی که در ارتباط با نگهداری ایرموتور باید به آن دقت کنید، نحوه جاگذاری صحیح آنگل و هندپیس روی ایرموتور است. در صورتی که آنگل و هندپیس را به شکل نادرست جاگذاری کنید، کانکتور یا همان محل اتصال آنگل و هندپیس دچار خرابی میشود.
5. هوای کمپرسور را به موقع تخلیه کنید
به طور کلی باید هفتهای یک بار برای تخلیه هوای کمپرسور اقدام کنید. همچنین توصیه میشود برای کارکرد بهتر دستگاه از کمپرسور هوای بدون روغن در آن استفاده کنید.
6. ایرموتور را از ضربه حفظ کنید
هد توربین ایرموتور بسیار حساس است و در اثر ضربه به زمین دچار تغییر شکل میشود، و وقتی که دچار تغییر شکل شود باعث بروز اختلال در روند عملکرد کارتریج میگردد. به این ترتیب در هنگام استفاده از ایرموتور و جابهجایی آن بسیار دقت کنید.
7. رفع گرفتگی ایرموتور فقط با سوند مخصوص انجام شود
نکته دیگری که باید در ارتباط با نگهداری ایرموتور بدانید این است که در صورت گرفتگی مجاری آب و یا هوای توربین، برای رفع آن از سوندهای مخصوص استفاده کنید. در صورتی که از سوندهای غیراستاندارد استفاده کنید، دهانه مجاری هوا و آب ایرموتور دچار انحراف میشوند و پاشش آب به فرز دچار اختلال میشود.
8. فرزهای توربین را درست انتخاب کنید
به طور کلی توصیه میشود برای توربین از فرزهای پیچ و تابدار و قدیمی استفاده نکنید، زیرا این فرزها برش مناسبی نداشته و حین کار به فشار دست بیشتری نیاز دارند. به این ترتیب در اثر فشار زیاد بلبرینگهای کارتریج دچار آسیب میشوند و میتوانند به دندان بیمار آسیب برسانند.
چگونه مشکل قفلشدن ایرموتور را رفع کنیم؟
ایرموتور یکی از تجهیزات مهم در مطبهای دندانپزشکی است که برای کارکرد صحیح آن، باید روش نگهداری اصولی از آن را بلد باشید. ایرموتور چندین پیستون دارد که به ترتیب فشرده میشوند و باعث تغییر موقعیت دیسک روبروی خود میشوند.
معمولا ایرموتورها به دلیل ساختار و طراحی داخلی که دارند کمتر دچار خرابی و مشکل میشوند اما با این حال گاهی ممکن است در اثر استفاده نادرست و یا در اثر روغن کاری اشتباه و همچنین در اثر فشار هوای نادرست گیر کرده و به اصطلاح قفل شوند.
در این مواقع هر چه شما با تغییر فشار هوا تلاش کنید ایرموتور را دوباره به کار بیاندازید، موفق نخواهید بود و حتی با اعمال فشار هوا نیز دستگاه هیچ واکنشی نشان نمیدهد.
زمانی که ایرموتور قفل شده میتوانید از سمت خروجی دستگاه سعی کنید آن را به حرکت دربیاورید و به این ترتیب مشکل گرفتگی ایرموتور را رفع کنید.