
امواج اولتراسونیک نوعی موج صوتی مکانیکی هستند که فرکانس آنها بیشتر از ۲۰ کیلوهرتز (20,000 هرتز) است؛ یعنی فرکانسی بالاتر از محدوده شنوایی انسان دارند.
الف) اولتراسونیک تشخیصی:برای تصویربرداری از اندامهای داخلی بدن استفاده میشود. دستگاه موج را به بدن میفرستد و با دریافت بازتاب آن، تصویر ایجاد میکند. فرکانس معمول آن حدود ۲ تا ۲۰ مگاهرتز است، هرچند برخی پروبهای تخصصی از فرکانسهای بالاتر نیز استفاده میکنند.
ب) اولتراسونیک درمانی
برای ایجاد اثرات درمانی مانند گرمکردن عمقی بافتها، تحریک مکانیکی بافت و در برخی دستگاهها تخریب هدفمند بافت استفاده میشود. فرکانس و شدت آن به نوع درمان بستگی دارد.
ج) اولتراسونیک صنعتی و پاکسازی پزشکی
در دستگاههای شستوشوی ابزارهای پزشکی و دندانپزشکی کاربرد دارد. امواج با ایجاد پدیدهای به نام کاویتاسیون، به جداشدن آلودگیها از سطوح کمک میکنند. فرکانس رایج حدود ۲۰ تا ۸۰ کیلوهرتز است.دستگاههای پزشکی که از امواج اولتراسونیک استفاده میکنند
۱. دستگاه سونوگرافی
برای مشاهده جنین، کبد، کلیه، تیروئید، قلب و سایر بافتهای بدن استفاده میشود. پروب دستگاه امواج فراصوت را ارسال کرده و از بازتاب آنها تصویر میسازد.
۲)دستگاه اکوکاردیوگرافی
نوعی سونوگرافی تخصصی برای بررسی قلب است. حرکت دریچهها، انقباض عضله قلب و عملکرد حفرههای قلب را نشان میدهد. همچنین با داپلر میتوان جریان خون را بررسی کرد.
۳) دستگاه اولتراسوند فیزیوتراپی
برای اعمال انرژی صوتی به بافتهای عضلانی و تاندونها استفاده میشود. هدف آن کمک به درمان برخی آسیبهای اسکلتیعضلانی است، اگرچه اثربخشی آن برای همه بیماریها یکسان یا قطعی نیست.
۴) دستگاه سنگشکن بروناندامی
با استفاده از امواج ضربهای متمرکز، بعضی سنگهای کلیه و مجاری ادراری را به قطعات کوچکتر تبدیل میکند تا دفع آنها آسانتر شود.
۵)دستگاه جرمگیر اولتراسونیک دندان
با ارتعاش سریع نوک فلزی دستگاه، جرم و رسوبات سخت روی دندان را جدا میکند. آب خروجی دستگاه نیز به خنککردن نوک و شستوشوی محل کمک میکند.
۶) دستگاه شستوشوی اولتراسونیک: برای پاکسازی ابزارهای جراحی و دندانپزشکی به کار میرود. حبابهای میکروسکوپی ایجادشده در مایع به جداکردن آلودگیها کمک میکنند.
۷) دستگاه هایفو :از امواج فراصوت با شدت بالا و بهصورت متمرکز استفاده میکند تا در نقطه هدف گرما ایجاد کند. در برخی درمانهای تخصصی مانند تخریب هدفمند بافت و نیز بعضی کاربردهای زیبایی استفاده میشود.
۸)دستگاه داپلر عروقی : با استفاده از تغییر فرکانس امواج بازتابی از گلبولهای خون، سرعت و جهت جریان خون را بررسی میکند. برای ارزیابی عروق گردن، اندامها و مغز کاربرد دارد.
#آموزش_تعمیرات_تجهیزات_پزشکی
#جهاد_دانشگاهی_علوم_پزشکی_تهران










