نکته آموزشی: دستگاه فلوسایتومتری
در محیطهای پزشکی، **فلوسایتومتری (Flow Cytometry)** یکی از حیاتیترین و پیشرفتهترین تکنولوژیها برای شمارش و تحلیل سلولها (مثل گلبولهای سفید، سلولهای ایمنی و سلولهای سرطانی) است.
۱. دستگاه فلوسایتومتری چیست؟
این دستگاه به زبان ساده، یک "شمارنده و تحلیلگر سلولی بسیار دقیق" است.
**کاربرد در بیمارستان:**
- تشخیص انواع سرطانهای خون (لوسمی و لنفوم).
- بررسی وضعیت سیستم ایمنی.
- پایش پاسخ بدن به درمانهای شیمیدرمانی
۲. اغلب خرابیهای رایج :
- **شایعترین بخش**
سیستم سیال وظیفه دارد سلولها را با دقت و به صورت تکتک از جلوی لیزر عبور دهد.
- **انسداد لولهها :** اگر نمونه خون خوب آماده نشده باشد یا ذرات بزرگ در نمونه باشد، لولههای بسیار باریک دستگاه مسدود میشوند. این باعث میشود جریان سلولها قطع شود یا عدد نمایش داده شده غلط باشد.
- **حبابهای هوا :** وجود حبابهای بسیار کوچک در سیستم انتقال مایع، باعث اختلال شدید در جریان سلولها و ایجاد نویز (Noise) در نتایج میشود.
- **نشتی :** به دلیل استفاده مداوم از مواد شیمیایی و سیالات، اتصالات ممکن است دچار نشتی شوند.
ب) مشکلات مربوط به سیستم لیزر و اپتیک
- **افت توان لیزر :** لیزرها با گذشت زمان قدرت خود را از دست میدهند. اگر لیزر ضعیف شود، سیگنالهای دریافتی از سلولها بسیار ضعیف و غیرقابل اعتماد میشوند.- **کثیفی لنزها:** حتی یک ذره گرد و غبار کوچک روی لنزهای داخلی دستگاه میتواند مسیر نور را منحرف کند و باعث خطا در خوانش شود.
- **نامحوری :** اگر دستگاه دچار لرزش شدید شود یا در اثر جابهجایی درست قرار نگیرد، مسیر لیزر و مسیر عبور سلول از هم فاصله میگیرند و دستگاه دیگر نمیتواند سلولها را شناسایی کند.
ج) مشکلات مربوط به سیستم الکترونیک و نرمافزار
- **خطای نرمافزاری:** باگ در تحلیل دادهها یا عدم هماهنگی بین سیستم جمعآوری داده و کامپیوتر.
۳. نکات طلایی برای جلوگیری از خرابی در آزمایشگاه:
1. **شستشوی مداوم :** بعد از هر بار کار، حتماً باید سیستم با محلولهای مخصوص شسته شود تا هیچ اثری از نمونه قبلی یا رسوب پروتئینها باقی نماند.
2. **استفاده از نمونه استاندارد:** نمونهها باید کاملاً آماده باشند و فاقد لخته یا ذرات بزرگ باشند.
3. **استفاده از UPS:** به دلیل حساسیت بخش الکترونیک و لیزر، حتماً باید دستگاه به منبع برق بدون نوسان متصل باشد.
4. **نگهداری محیطی:** دمای اتاق آزمایشگاه و میزان رطوبت باید دقیقاً مطابق دستورالعمل شرکت سازنده باشد.
